Grafen do filtrowania deuteru

10 stycznia 2016, 07:05

Andre Geim, jeden z odkrywców grafenu, prowadzi od 6 lat badania nad użyciem tego materiału do różnorodnych technik filtrowania, jak odsalania wody morskiej czy separacja gazów. Grafen to ma bowiem olbrzymią powierzchnię, pory o różnej wilekości i dobre właściwości adhezyjne



Gorąca galaktyka Y1 rodzi gwiazdy w szybkim tempie. Pozwoli rozwiązać kosmiczną zagadkę

12 listopada 2025, 11:16

Na krańcach wszechświata astronomowie odkryli niezwykle gorącą galaktykę, w której gwiazdy powstają 180 razy szybciej, niż w Drodze Mlecznej. Galaktyka Y1 znajduje się w odległości ponad 13 miliardów lat świetlnych od nas, jej obserwacje pozwalają więc na badanie procesu tworzenia się pierwszej generacji gwiazd. Powstawały one w warunkach zupełnie innych niż gwiazdy tworzone w pobliskich nam galaktykach. To właśnie dlatego odkrycie, o którym poinformowano na łamach Monthly Notices of the Royal Astronomical Society jest tak fascynujące.


Badacze UW chcą uratować język wilamowski

2 marca 2016, 11:31

Jest pierwszym językiem dla zaledwie około 30 osób - mieszkańców miasteczka Wilamowice. Choć powstał w połowie XIII wieku, to dziś grozi mu wymarcie. Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęli projekt, który ma ocalić od zapomnienia język wilamowski.


Antarktyka w „dziurze grawitacyjnej”. To jedna z przyczyn zlodowacenia?

17 lutego 2026, 11:50

Natężenie pola grawitacyjnego Ziemi nie jest równomierne. W jednych miejscach jest ono słabsze, w innych silniejsze. Stąd, między innymi, biorą się różnice w poziomie wody w oceanach. W miejscach gdzie grawitacja jest słabsza, poziom oceanu jest nieco niższy, gdyż woda odpływa do miejsc o silniejszej grawitacji. Najsłabsza zaś grawitacja jest nad Antarktydą. Lodowy kontynent znajduje się w „dziurze grawitacyjnej”. Alessandro M. Forte i Petar Glišović z Institut de Physique du Globe de Paris prześledzili ruch skał, który w ciągu milionów lat doprowadził do powstania tej „dziury”.


Pingwiny na Półwyspie Antarktycznym mają się różnie

26 kwietnia 2016, 11:32

Niewiele gatunków zwierząt doświadcza tak szybkich zmian środowiskowych, z jakim mają do czynienia pingwiny białookie, maskowe i białobrewe zamieszkujące Półwysep Antarktyczny. Półwysep ociepla się kilkukrotnie szybciej niż cała planeta, od połowy lat 20. XX wieku średnie temperatury wzrosły tam o... 6-7 stopni Celsjusza


Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.


Huawei stworzy własny OS dla smartfonów?

24 czerwca 2016, 09:12

W mediach pojawiły się informacje, jakoby Huawei planowało stworzenie własnego systemu operacyjnego dla smartfonów. Jeśli chińskiej firmie się to uda, Android może mieć poważne problemy w Państwie Środka i na rynkach azjatyckich.


Żyrafa to nie jeden, ale aż cztery gatunki

9 września 2016, 10:26

Dotąd rozpoznawano jeden gatunek żyrafy z kilkoma podgatunkami. Ostatnie analizy genetyczne pokazały jednak, że mamy do czynienia nie z jednym gatunkiem, ale z czterema, a różnice między nimi są co najmniej tak duże, jak między niedźwiedziem brunatnym i polarnym.


Salto - najbardziej zręczny z robotów

7 grudnia 2016, 17:53

Inżynierowie z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley zbudowali najbardziej zwinnego robota ze wszystkich, jakie dotychczas widzieliśmy. Twórcy Salto (saltatorial locomotion on terrain obstacles) inspirowali się niezwykłym zwierzęciem


Pierwsza osoba płci żeńskiej z zespołem człowieka-drzewa?

2 lutego 2017, 07:19

Lekarze z Dhaki sądzą, że 10-letnia Sahana Khatun może być pierwszą osobą płci żeńskiej, u której wystąpiła dysplazja Lewandowsky'ego-Lutza (łac. epidermodysplasia verruciformis), znana lepiej jako zespół człowieka-drzewa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk